Train The Trainer
จาก Wiki2
Intro
เป็นการอบรมสองวัน โดยอาจารย์ อัญชณา เวสารัชช์ Anchana Vesarach ของ ITD (Institue of Training and Development)
ประเภทของการอบรม
- การบรรยาย (Lecture)
- การอภิปรายเป็นคณะ (Panel Discussion)
- การบรรยายเป็นชุด (Symposium)
- การอภิปรายแบบปุจฉาวิสัชนา (Colloquy Method)
- การอภิปรายกลุ่มแบบซินดิเคท (Syndicate)
- Buzz Group
- การระดมสมอง (Brainstorming)
- กรณีศึกษา (Case Study)
- การแสดงบทบาทสมมุติ (Role Play)
- เกม (Game)
- Fishbowl
- การฝึกปฏิบัติ
- การสาธิต (Demonstration)
- การสอนงาน (Coaching)
การออกแบบและวางแผนการสอน
ขั้นเตรียมความพร้อมและนำเข้าสู่เนื้อหา
- การทักทาย
- การแนะนำตัว
- การให้ทำความรู้จักกัน
- การละลายพฤติกรรม
- การสร้างเสริมบรรยากาศของการเรียนรู้
- การสร้างทัศนคติที่ดีต่อวิทยากร และเนื้อหาที่จะถ่ายทอด
- การเตรียมความพร้อม
- การดึงความสนใจจากผู้ฟัง เช่น ตบมือ
- การนำเข้าสู่เนื้อหา
- การกล่าวเกริ่นนำเรื่อง
ขั้นเนื้อหา
- การกล่าวนำ
- การบอกถึงความสำคัญและประโยชน์ที่จะได้รับ
- การปรับเปลี่ยนทัศนคติ
- การจำแนกเนื้อหา
- ตามประเด็นหลักต่างๆ
- เรียงตามลำดับก่อนหลัง
- หรือจากง่ายไปยาก
- ชี้เน้นประเด็นที่สำคัญ
- การจัดความสำคัญของสิ่งที่ต้องเรียนรู้ น่ารู้ และควรรู้
- การเตรียมเนื้อหาเสริมในกรณีที่มีเวลาเหลือ
- การเตรียมตัวอย่างประกอบ
- การเตรียมกิจกรรมเทคนิคการอบรมสื่อตางประกอบการสอน
- การสรุปทบทวนเมื่อจบแต่ละประเด็นหลัก
- การเปิดโอกาสใหนซักถามเมื่อจบแต่ละประเด็น
- การประเมินผลเป็นระยะ เพื่อปรับการสอน
ขั้นสรุป
- การทบทวนเนื้อหา
- การสรุปเนื้อหา
- การเชื่อมโยงไปสู่เนื้อหาต่อไป
- การเชื่อมโยงไปสู่การนำไปปฏิบัติใช้จริง
- การทิ้งท้าย ฝากข้อคิด
- การฝากการบ้านหรืองานเพื่อการติดตามผลในอนาคต
- การลา
- การใช้ข้อมูลสำหรับการศึกษาเพิ่มเติม
- การให้เอกสารอ้างอิงเพิ่มเติม หรือ Web Link
การนำเข้าสู่เรื่อง
- การพูดถึงความสำคัญและประโยชน์ที่จะได้รับ
- การเชื่อมโยงไปสู่เนื้อหาที่จะสอน
- การเล่าเรื่อง
- การอุปมาอุปมัยเปรียบเทียบ
- การอ่านเรื่องข่าวจากหน้าหนังสือพิมพ์หรือหนังสือ
- การอ่านคำกลอน
- การใช้กิจกรรมเกมส์
- การใช้เทคนิคการสร้างความสนใจ โดยไม่ให้รู้ตัว และอย่างแนบเนียน
- การใช้เทคนิคการจูงใจ
- การใช้อุปกรณ์โสตฯ และสื่อการอบรมต่างๆ เช่น VDO วิทยุเทป แผ่นใส่ ภาพโปสเตอร์
กลยุทธ์การสร้างบรรยากาศในการฝึกอบรม
- สภาพแวดล้อมของสถานที่อบรม
- การอำนวยความสะดวกในการเข้ารับการอบรมในด้านต่างๆ
- ใช้สื่อโสตทัศนูปกรณ์เหมาะสมและทันสมัย
- ใช้กิจกรรมละลายพฤติกรรม เกมเรียนรูั หรือเกมการจัดการ
- ใช้เทคนิคการฝึกอบรมที่ยึดวิทยากรเป็นศูนย์กลาง
- ใช้เทคนิคการฝึกอบรมแบบผสมผสาน
หลักการในการจัดกิจกรรมเพื่อบรรยากาศในการอบรม
- สร้างแรงจูงใจ
- คำนึงถึงความสามารถในการเรียนรู้
- คำนึงถึงประสพการณ์ในอดีตของผู้เรียน
- ให้มีส่วนร่วมในการเรียนรู้
- สร้างบรรยากาศที่เป็นกันเอง และสร้างความท้าทาย การแข่งขัน
- แนะแนวหรือชี้นำมากกว่าการสอน
- ให้อิสระในการคิดและการทำ
- ใช้วิธีการและเทคนิคหลายๆอย่าง
- สัมพันธ์หรือสอดคล้องกับสภาพปัญหาที่เป็นอยู่
- สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ทันที
แนวโน้มที่เปลี่ยนไปของการอบรมในปัจจุบัน
- มีการหาความต้องการในการอบรมอย่างจริงจัง และมีการวิจัยสนับสนุน
- เป็นหลักสูตรสำเร็จและเฉพาะเจาะจง
- การอบรมเป็นระบบ ครบวงจร และเป็นการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง
- เนื้อหาต้องสามารถนำไปใช้ได้จริง
- เน้นที่ผู้เรียนและการมีส่วนร่วม
- นำเทคนิคและกิจกรรมต่างๆที่ได้รับการออกแบบให้เกิดการเรียนรู้ที่ดีที่สุด
- นำเทคโนโลยีใหม่ๆมาใช้ในการอบรมที่สมจริงเป็น 3 มิติ และเป็นรูปธรรมมากขึ้น
- มีการใช้วิธีการและรูปแบบประกอบเพื่อช่วยให้เกิดสัมฤทธิผลอย่างแท้จริง (ระบบการให้คุณให้โทษ รูปแบบการจูงใจแบบต่างๆ ระบบการบริหาร การบังคับบัญชา)
- วิทยากรต้องรู้จริง รู้ซึ้ง มีประสพการณ์ตรง มีจรรยาบรรณ เป็น Traintertainer และทำการบ้านมาเป็นอย่างดี
- ให้ความสำคัญกับทัศนคติของผู้เข้าอบรมและวิทยากรมากขึ้น
- เน้นที่การให้บริการที่ดีมากขึ้น
- เน้นที่ผลลัพธ์และการบรรลุวัตถุประสงค์ของการอบรมครั้งนั้นๆ
- มีการวัดประเมินผลและติดตามผลอย่างจริงจังและเป็นรูปธรรม
ปัจจัยจำแนกวิทยากร
- ความหน่วงใยและการคอยให้ความช่วยเหลือแก่ผู้รับการอบรม (Care)
- ความรู้ประสพการณ์ในวิชาที่สอน
- ทักษะและความสามารถในการถ่ายทอด
วิทยากรประเภทต่างๆ
- น้องใหม่ตื่นเวที (อ่อนทุกเรื่อง)
- อ่อนไหวกัยเรื่องทั่วไป (อ่อนทุกเรื่องแต่ห่วงใยผู้เรียน)
- พูดเรื่องผิวเผิน (อ่อนเรื่องงานแต่เก่งเรื่องสอน)
- อำนวยความสะดวก(อ่อนเรื่องงานสอนเก่งและห่วงใยผู้เรียน)
- ชำนาญเฉพาะการบรรยาย (อ่อนเรื่องสอนเก่่งเรืองงาน)
- รอบรู้มากประสพการณ์ (อ่อนเรื่องสอนเก่งเรื่องงานและห่วยใจผู้เรียน)
- มืออาชีพ(เก่งเรื่องงานและเรื่องสอน)
- ระดับปรมาจารย์ (เก่งเรื่องงานเรื่องสอนและห่วงใยผู้เรียน)
วิทยากรที่มีประสิทธิภาพ
- มีความรู้ความสามารถด้านเทคนิคในเรื่องที่สอน
- มีประสพการณ์ตรงในสายงาน
- มีความรู้เชิงวิชาการ
- มีความรู้เรื่องการอบรมและถ่ายทอด
- มีความสามารถในการส่งเสริมการอบรม
- มีความหวังดี ต้องการให้มีความสามารถจริงและห่วงใยผู้รับการอบรม
การออกแบบและการจัดหลักสูตร
- การวิเคราะห์ความจำเป็นของการอบรม
- การประยุกต์ทฤษฏีการเรียนรู้ไปใช้ออกแบบหลักสูตรอบรม
- การช่วยให้วิทยากรมีความจำดีอยู่ตลอดเวลา
- การจัดการอบรมให้สนุกสนาน
- ประสิทธิภาพของการสื่อสาร (การควบคุมเสียงพูด การสบตา ภาษากายเป็นต้น)
- การพัฒนาและการใช้โสตทัศนูปกรณ์
- การนำการอภิปราย
- การสร้างและการทำแบบฝึกหัด
- การประเมินผลการฝึกอบรม
ความห่วงใจและการคอยให้ความช่วยเหลือ
- มีความเห็นอกเห็นใจ
- มีทักษการฟัง
- การถาม การตอบปัญหา
- การจัดการกับผู้รับการอบรมเจ้าปัญหา
- การอำนวยความสะดวก
- การปรับรูปแบบและเนื้อหาเพื่อให้ตรงกับความต้องการของผู้รับการอบรม
บทบาทและความรับผิดชอบของวิทยากร (ASTD)
- ผู้ประเมินผล
- ผู้อำนวยกลุ่ม
- ที่ปรึกษา
- วิทยากร
- ผู้จัดทำแผนการสอน
- ผู้้จัดการ
- นักการตลาด
- ผู้เชียวชาญเรื่องสื่อ
- ผู้หาความจำเป็นในการอบรม
- ผู้นำการเปลี่ยนแปลงในองค์กร
- ผู้บริหารโครงการ
- ผู้ออกแบบโครงการ
- ผู้วิจัย
- นักวางแผนกลยุทธ์
- นักวิเคราะห์งาน
- นักทฤษฏี/นักวิชาการ
- ผู้้ถ่ายโอนประสารการเรียนรู้
บทบาทของวิทยากรในการอบรมและพัฒนา
ก่อน
- การออกแบบหลักสูตร
- นักวิเคราะห์งาน
- นักออกแบบหลักสูตร
- นักวางแผนการสอน
- ผู้เชี่ยวชาญด้านสื่อ
- นักวิชาการ
- นักวิเคราะห์ความจำเป็น
ระหว่าง
- การถ่ายทอดความรู้
- ผู้บริหารโครงการ
- วิทยากร
- ผู้อำนวยการกลุ่ม
- ที่ปรึกษา
- ผู้ถ่ายโอนการเรียนรู้
หลัง
- การวัดประเมินผล
- นักวัดและประเมินผล
- ผู้ตรวจสอบ
ความรับผิดชอบของวิทยากร
- การวางแผน
- การเตรียมการสอน
- เนื้อหา
- สิ่งแวดล้อม
- ผู้เข้าอบรม
- การเสนอเรื่องราว
- กล่าวนำ
- การนำเสนอ
- การสรุป
- การวัดผลและการติดตามผล
ความต้องการของผู้เข้าอบรม
- เรียนแล้วนำไปใช้ได้ทันที
- บรรยายกาศการอบรมที่เหมาะสมกับการเรียนรู้และไม่เครียด
- วิทยากรอารมณ์ดี สอนสนุก มีจิตวิทยา
- เรียนแล้วได้ทั้งสาระและบันเทิง
- วิทยากรที่เข้าใจผู้เข้าอบรมอย่างแท้จริง มีความผูกพัน เอื้ออาทร ใส่ใจ และจริงใจ
- การยกตัวอย่างของจริงใกล้ตัวตรงกับการทำงานจริง ไม่เลื่อนลอย
- วิทยากรมองโลกในแง่ดี เป็นบวก ให้เกียรติและถ่อมตัว
- ไม่มีการสอบ
- ใช้เวลาไม่นานในการอบรม
- การให้ความสำคัญแก่ผุ้เข้าอบรม เห็นคุณค่าของผู้เข้าอบรม
องค์ประกอบที่ทำให้ผู้เรียนประสบความสำเร็จ
- ความสนใจของผู้เรียน
- ความตั้งใจของผู้เรียน
- ความถนัดของผู้เรียน
- บุคลิกภาพของผู้สอน ในการปรากฏตัว
- ประสพการณ์ของผู้สอน
- วิธีการสอนของผู้สอน
- ความยากง่ายของเนื้อหา
- อุปกรณ์และเอกสารหรือหนังสือ
หลักการเรียนรู้ของผู้ใหญ่
- จากยากทำให้เข้าใจง่าย
- ต้องได้เนื้อหาสาระที่เป็นประโยชน์
- คละเคล้าความสนุก
- มีการปลุกสมองให้รู้จักคิด
- ช่วยพิชิตปัญหา
- มารู้จักกัน
- ฉันถูกเสมอ
- มีข้อเสนอที่ดี มีโอกาศแสดงออก
- มีธุระยุ่ง
- มุ่งความสำเร็จ
กฏทองของนักวิจารณ์
- ให้ถือว่าเป็นความลับเฉพาะตัว
- กล่าวนำคำวิจารณ์ด้วยคำที่เหมาะสม
- พูดในสิ่งที่แก้ไขได้และช่วยแนะบอกทางแก้ไขให้
- อย่างเพ่งที่ตัวคน แต่ให้เพ่งที่ผลงานและปัญหา
- เน้นที่จุดแข็ง มากกว่าจุดอ่อน
- วิจารณ์อย่างนุ่มนวล ไม่ติเตียน สุภาพและให้เกียรติ
- ไม่วิจารณ์ซ้ำซาก วนไปวนมา
- วิจารณ์ให้ตรงประเด็น
- จบคำวิจารณ์แบบฉันมิตร
หัวข้อประเมินการพูด
- บุคลิกภาพและการแสดงออก
